Tra cứu toàn bộ 12 hồ sơ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của cộng đồng Thái trắng và Mông tại Phong Thổ (kèm ảnh chụp thực tế, video tư liệu và trích dẫn nguồn chính thống).
Tinh hoa Di sản Thái trắng & Mông
Trang phục • Lễ hội • Kiến trúc • Nghề thủ công • Ẩm thực
Tổng hợp 12 hồ sơ di sản văn hóa Thái trắng và Mông tiêu biểu đã đối chiếu nguồn chính thống kèm tư liệu ảnh và video thực địa.
Vẻ đẹp thanh lịch của chiếc áo cóm cổ chữ V đính hai hàng cúc bạc hình bướm (mák pém), kết hợp váy đen tuyền, thắt lưng lụa xanh và xà tích bạc của phụ nữ Thái trắng Phong Thổ.
Kỹ thuật dùng bút đồng chấm sáp ong rừng nóng chảy vẽ hoa văn hình học lên vải lanh, kết hợp nhuộm chàm tự nhiên và thêu ghép vải rực rỡ trên trang phục thổ cẩm Mông.
Lễ hội tín ngưỡng nông nghiệp lúa nước đặc sắc của người Thái trắng Phong Thổ dịp rằm tháng Chín âm lịch: rước hồn lúa, giã cốm Khua Luống, tạ ơn trời đất và chung vui vòng xòe.
Nghệ thuật dựng nhà sàn truyền thống bằng mộng gỗ không dùng đinh sắt, mái hồi trang trí biểu tượng Khau cút kiêu hãnh nơi ngã ba suối Nậm So và Nậm Lùm dưới chân núi Phu Nhọ Khọ.
Món xôi nếp nương năm sắc màu tự nhiên chiết xuất từ lá cẩm, nghệ rừng, quả gấc, hoa đậu biếc – biểu trưng cho triết lý ngũ hành, lòng hiếu khách và ước vọng mùa màng no ấm.
Nhạc cụ đa thanh độc đáo gồm bầu gỗ thông đá và 6 ống trúc gắn lam đồng, kết hợp vũ đạo nhào lộn, xoay mình điêu luyện gửi gắm tâm tình của chàng trai người Mông nơi đỉnh núi.
Từ 6 điệu xòe cổ nguyên gốc đến hơn 30 điệu xòe nón, xòe khăn, xòe quạt duyên dáng của người Thái trắng Mường So – biểu tượng của tình đoàn kết gắn bó cộng đồng Tây Bắc.
Diễn ra vào ngày rằm tháng Hai âm lịch hằng năm tại Đền thờ Nàng Han nhằm tri ân nữ tướng đánh giặc giữ bản mường, nổi bật với nghi thức gội đầu nước thiêng Áp hô chiêng.
Lễ hội cầu phúc, cầu mệnh lớn nhất trong năm của người Mông diễn ra từ mùng 3 đến mùng 6 Tết Nguyên đán bên cây nêu vươn cao giữa sườn đồi ngập sắc hoa đào rừng.
Tri thức dựng nhà trình tường đất dày giữ ấm giữa sương mù núi Sơn Bạc Mây, bao quanh bởi những bờ rào đá suối xếp tay rêu phong và hàng vạn chậu địa lan khoe sắc.
Sự hòa quyện khéo léo giữa khung cửi dệt chăn đệm thổ cẩm của phụ nữ Thái trắng và nghệ thuật đan ép khẩu, mâm mây ('phươn'), gùi tre của các nghệ nhân cao niên.
Sự giao thoa phong vị ẩm thực độc đáo giữa món cá bống suối ướp mắc khén gói lá dong vùi tro nóng của người Thái và bánh dày nếp nương giã tay dẻo thơm ngày hội người Mông.
